Genel Sağlık-İş Sendikası, gece vardiyasının sağlık çalışanları üzerindeki olumsuz etkilerini ortaya koymak amacıyla kapsamlı bir araştırma gerçekleştirdi. “Gece Vardiyası Sağlık Riskleri Alan Araştırması” adıyla bilinen bu çalışma, sağlık emekçilerinin uzun zamandır sırtladığı görünmeyen yükleri çarpıcı verilerle gözler önüne serdi. Araştırma, 552 Genel Sağlık-İş üyesi ile yapılmış olup, gece vardiyasının sadece bir çalışma düzeni değil, aynı zamanda sağlık çalışanlarını fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan yıpratan ciddi bir sorun haline geldiğini gösteriyor.
Araştırmanın sonuçlarına göre, katılımcıların yaklaşık yüzde 90’ı ayda en az 5 gece vardiyası yaparken, her 4 sağlık çalışanından 3’ü 24 saatlik nöbet sisteminde çalışıyor. Katılımcıların yüzde 94,9’u kendini sürekli “uyku borçlu” hissettiğini belirtirken, yüzde 93,4’ü sindirim sistemi sorunlarıyla karşı karşıya kaldığını ifade ediyor. Yorgunluk ve hastalıkların yanı sıra, sağlık emekçileri fiziksel şiddet korkusuyla da mücadele ediyor. Araştırmaya katılanların yüzde 85,3’ü gece vardiyasında kendisini güvende hissetmiyor. Ayrıca, katılımcıların yüzde 92,2’si vardiya saatleri nedeniyle aile ve sosyal etkinlikleri kaçırdığını dile getiriyor.
Genel Sağlık-İş Genel Başkanı Dr. Derya Uğur, araştırma sonuçlarını değerlendirirken, “Sağlık çalışanları yıllardır insanüstü bir tempoda çalışıyor. Gece vardiyası artık geçici bir yorgunluktan öte, sürekli bir tükenmişlik durumu yaratıyor. Uyku düzeni bozulan, dinlenemeyen ve sosyal yaşamdan kopan sağlık emekçileri ağır bir yük altında görev yapıyor” dedi. Uğur, sağlık çalışanlarının yorgunluğunun hasta sağlığını da tehlikeye attığını vurgulayarak, “Araştırmamız, her üç sağlık çalışanından birinin yorgunluk nedeniyle tıbbi hata yapma riski taşıdığını gösteriyor. Bu durum sadece çalışanlar için değil, toplum sağlığı açısından da ciddi bir risk oluşturuyor” şeklinde konuştu.
Uğur, gece çalışmalarının normal mesai gibi değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekerek, “Gece vardiyasında çalışan sağlık emekçileri, uyku bozukluğu, kardiyovasküler hastalıklar, kanser, diyabet, psikolojik yıpranma ve sosyal yaşam kaybı gibi riskler altındadır. Bu nedenle gece vardiyası ücretlerinin artırılması, yıpranma payının genişletilmesi ve dinlenme alanlarının iyileştirilmesi gerekmektedir. Ayrıca, gece çalışma planlamalarının iş barışını bozmayacak şekilde çalışanlarla iş birliği içinde yapılması önemlidir. Genel Sağlık-İş olarak talebimiz, akşam 20.00 ile sabah 08.00 arasında gece çalışma ücretlerinin saatlik mesai ücretinin iki katı olarak ödenmesidir” ifadelerini kullandı.
