Madenci direnişi Yıldızlar Holding Eti Gümüş işçileriyle devam edecek

Türkiye’de ücret gaspı, yetersiz zam, haksız işten çıkarma, ücretsiz izin uygulamaları, sendikasızlaştırma gibi hak ihlalleri kaynaklı direniş gündemi bitmiyor. Özellikle son aylarda ses getiren madenci direnişleri, Yıldızlar SSS Holding’e bağlı Elazığ’daki Eti Gümüş maden işletmesi işçileriyle devam ediyor. Geçtiğimiz gün Bağımsız Maden İş Sendikası ile direnişe hazırlık toplantısı düzenleyen 200 işçi, 18 Temmuz’da eylemlere başlama kararı aldı. 24 Temmuz’da ise eylemin Ankara’ya, Çalışma Bakanlığı önüne taşınması planlanıyor.

Bağımsız Maden İş Sendikası, işçilerin on aydır maaş alamadığını ve on üç aydır da ücretsiz izin dayatıldığını açıklayarak eylem takvimini belirledi. Konuya ilişkin son gelişmeleri aktaran sendika örgütlenme uzmanı Başaran Aksu, holding yetkililerinin Doruk Maden işçilerinin eylemleri sırasında Eti Gümüş işçileri için de ödeme günü verdiğini fakat hiçbir ödeme yapılmadığını söyledi. Bakanlıktan ise sadece “not ettik” yanıtını aldıklarını belirten Aksu, şu iddialara dikkat çekti: “Kurdukları onlarca şirket üzerinden kendi şirketlerine icra koydurmuşlar. Böylece alacakların tahsili için dava açılsa da öncelik bu icra konusu şirket borçları oluyor, işçiler için adım atılmıyor. Memleketteki bütün işletmelerde durum bu. İşçilerin hakları geç ödeme yöntemiyle enflasyon karşısında eritliyor; içerideki haklar faiz yoluyla işletiliyor ve bu, devletin gözü önünde oluyor. Biz ses çıkarınca ise bakanlıklar sanki yeni haberleri olmuş gibi davranıyor. AKP’li belediyenin de şirketten alacağı var ve alamıyor. Belediye de devlet gelsin işletsin istiyor artık.”

DANIŞIKLI BORÇLANMA

Çalışma ekonomisi ve iş hukuku uzmanı Dr. Murat Özveri ise işçilerin hakları olanı alabilmek için uzun süreli direnişe mecbur kalmalarında temel sebebin, tek tek işveren tutumları değil hukuk sistemi olduğuna dikkat çekti, “İktidar tercihleriyle şekillenen çok büyük bir yapısal sorunla karşı karşıyayız” dedi. Özveri, işçi alacaklarının güvenceden yoksun olduğunu vurgulayarak sitemi şöyle deşifre etti: “İşverenler kendi şirketleri üzerinden, işçilerin alacaklı olduğu iş yerlerine ‘danışıklı borçlandırmalar’ yapıyor. Bizim icra iflas hukukumuz öylesine kurgulanmış ki bir işçinin bir gayrimenkulü sattırarak parasını alması neredeyse imkansız. Mahkeme kararı kesinleştiği günden itibaren tahsilatı 14 yıl süren bile var ve geçen sürede mahkeme giderleri ve enflasyonla para eriyor. Bir şirket 3. kişileri zararlandırıcı işlemleri davranış biçimi haline getirmişse, piyasadaki vatandaşı dolandırmasıyla işçiyi dolandırması arasında hiçbir fark yok. Bu şirketin denetlenmesinin araçlarını yaratmak da mümkün. Ancak konu işçi alacakları olunca icra dairesi adres gösteriliyor. İşçinin cebinde olması gereken resmen işverene transfer ediliyor. TMSF madem şirketlere el koyuyor, işçi hakları nedeniyle de el koysun. Devlet işçinin alacağını ödesin, sonra onu şirketten nasıl tahsil ediyorsa etsin.”